ULUSLARARASI MARKA TESCİLİ VE MADRİD SİSTEMİ

1.Giriş

Küreselleşen ticaret ağında, sınırları aşan bir vizyona sahip işletmelerin karşılaştığı en büyük hukuki risklerden biri fikri mülkiyet haklarının korunmasız bırakılmasıdır. İhracat hacminizi artırırken, ürünlerinizi Amazon, Etsy gibi global pazar yerlerinde sergilerken veya yurt dışında yeni bayilik ağları kurarken markanızın güvende olduğunu düşünebilirsiniz. Ancak marka hukukunun en acımasız kuralı olan "Mülkilik (Yöresellik) İlkesi" çoğu zaman gözden kaçırılmaktadır.

Bir markanın yalnızca Türkiye'de Türk Patent ve Marka Kurumu (TÜRKPATENT) nezdinde tescil edilmiş olması, o markaya Amerika'da, Avrupa'da veya Çin'de hiçbir koruma sağlamaz. Markanız, yalnızca tescil edildiği ülkenin sınırları içerisinde size aittir. Peki, ürünlerinizi ihraç ettiğiniz her ülkede markanızı nasıl koruyacaksınız? Tek tek her ülkenin patent ofisine gidip, o ülkenin dilinde ve o ülkenin yerel avukatlarıyla mı çalışmak zorundasınız?

İşte bu noktada, uluslararası ticarette zaman ve maliyet tasarrufu sağlayan en stratejik hukuki çözüm olan Madrid Sistemi (Madrid Protokolü) devreye girmektedir.

1.1. Madrid Protokolü Nedir?

Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü (WIPO - World Intellectual Property Organization) tarafından İsviçre'nin Cenevre kentinden yönetilen Madrid Sistemi, uluslararası marka tescilini tek bir başvuru, tek bir dil ve tek bir para birimi ile birden fazla ülkede eş zamanlı olarak yapmayı sağlayan merkezi bir sistemdir.

Türkiye’nin de 1999 yılından bu yana taraf olduğu Madrid Protokolü’ne bugün 130'dan fazla ülke üyedir. Bu ülkeler, dünya ticaret hacminin %80'inden fazlasını oluşturmaktadır. Amerika Birleşik Devletleri, Avrupa Birliği (EUIPO), Birleşik Krallık, Çin, Japonya ve Güney Kore gibi dünyanın en büyük pazarları bu sistemin şemsiyesi altındadır.

Önemli Bir Yanılgının Düzeltilmesi: Madrid Sistemi, dünyadaki tüm ülkelerde geçerli olan "tek bir global marka" yaratmaz. WIPO bir "tescil mercii" değil, bir "iletişim ve koordinasyon merkezidir." Sistem, başvuru sürecini merkezileştirir ve kolaylaştırır; ancak markanın tescil edilip edilmeyeceğine nihai olarak her ülkenin kendi resmi patent ofisi karar verir.

1.2. Madrid Sistemi Kimler İçin Uygundur?

Uluslararası marka tescili, yalnızca dev holdinglerin değil, vizyonunu sınırların ötesine taşımak isteyen her ölçekteki girişimin hukuki bir zorunluluğudur. Bu sistem özellikle şu kitleler için hayati önem taşır:

• İhracat Yapan veya Yapmayı Planlayan Şirketler: Hedef pazarlarında markalarının kötü niyetli rakipler veya distribütörler tarafından "korsan" olarak tescil edilmesini engellemek isteyen üreticiler.

• E-Ticaret ve Pazar Yeri Satıcıları: Amazon (Brand Registry süreçleri için), Etsy, AliExpress gibi küresel platformlarda satış yapan ve marka ihlallerine karşı platform içi koruma kalkanı oluşturmak isteyen e-ticaret girişimcileri.

• Teknoloji ve Yazılım Şirketleri: Fiziksel sınırları olmayan, uygulamalarını veya yazılımlarını (SaaS) tüm dünyaya aynı anda sunan teknoloji girişimleri.

• Uluslararası Bayilik (Franchise) Veren Markalar: Yurt dışında restoran, mağaza veya hizmet ağı kurarak fikri mülkiyetini lisanslamak isteyen yatırımcılar.

1.3. Madrid Sisteminin Temel Kuralı: "Menşe Ofis" (Office of Origin) ve TÜRKPATENT'in Rolü

Madrid Protokolü kapsamında doğrudan WIPO'ya (Cenevre'ye) giderek uluslararası bir marka başvurusu yapamazsınız. Sistemin doğası gereği, uluslararası yolculuğa çıkmadan önce sağlam bir "ev sahibi" (home base) bulmanız gerekir. Buna hukuk dilinde Menşe Ofis (Office of Origin) denir.

Türkiye'de yerleşik gerçek veya tüzel kişiler için Menşe Ofis, TÜRKPATENT'tir. Sistemin kapısını aralayabilmek için TÜRKPATENT'e şu üç şarttan en az biriyle bağlı (Entitlement) olmanız gerekir:

1. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak.

2. Türkiye'de bir ikametgaha (yerleşim yerine) sahip olmak.

3. Türkiye'de gerçek ve etkin bir sınai veya ticari kuruluşa (şirkete, işletmeye) sahip olmak.

Bu şartları sağlayan bir işletme, uluslararası marka serüvenini TÜRKPATENT aracılığıyla başlatma hakkına sahip olur. TÜRKPATENT burada adeta bir "gümrük kapısı" veya "postane" görevi görerek evraklarınızı WIPO'ya iletecektir.

1.4. Temel Başvuru veya Tescil (Basic Application / Registration) Zorunluluğu

Madrid sisteminin en kritik ve üzerinde en çok strateji kurgulanması gereken aşaması "Temel Başvuru" (Basic Application) veya "Temel Tescil" (Basic Registration) şartıdır.

Uluslararası bir başvuru yapabilmeniz için, markanızın halihazırda Menşe Ofisinizde (yani TÜRKPATENT nezdinde) tescil edilmiş olması veya en azından tescil başvurusunun yapılmış olması zorunludur. Türkiye'de var olmayan bir markayı, Türkiye üzerinden Madrid sistemiyle dünyaya açamazsınız.

Madrid Protokolü'nün sağladığı en büyük esnekliklerden biri, Türkiye'deki tescil sürecinin (yaklaşık 6-8 ay süren) tamamlanmasını beklemek zorunda olmamanızdır. TÜRKPATENT'e başvurunuzu yaptığınız gün, aynı evrakla Madrid sistemi üzerinden uluslararası başvurunuzu da tetikleyebilirsiniz. Ancak bu süreçte fikri mülkiyet stratejinizi belirlerken dikkat etmeniz gereken katı kurallar (Ayniyet Kuralı) bulunmaktadır:

• Marka Birebir Aynı Olmalıdır: Türkiye'deki temel başvurunuzda logonuz mavi ağırlıklı ve belirli bir fontta ise, WIPO'ya göndereceğiniz marka örneği de virgülüne kadar aynı olmalıdır. Marka metninde, şeklinde veya renklerinde sonradan hiçbir değişiklik yapılamaz.

• Sahip Bilgileri Aynı Olmalıdır: Temel başvurunun sahibi hangi şahıs veya limited/anonim şirket ise, uluslararası başvurunun sahibi de hukuken aynı kişi olmak zorundadır.

• Mal ve Hizmet Sınıfları (Nis Sınıflandırması) Aşılamaz: Türkiye'deki başvurunuzu sadece "tekstil ürünleri" (Sınıf 25) için yaptıysanız, uluslararası başvurunuzda "kozmetik ürünlerini" (Sınıf 3) talep edemezsiniz. Uluslararası başvurudaki mal ve hizmet listesi, temel başvurunun kapsamından daha geniş olamaz; ancak stratejik olarak daraltılabilir (Örneğin Türkiye'de 3 sınıf talep edip, Amerika için sadece 1 sınıf belirleyebilirsiniz).

1.5. Stratejik Bir Fikri Mülkiyet Planlamasının Önemi

Madrid sistemi, bir formu doldurup göndermekten ibaret mekanik bir süreç değildir. Yukarıda sayılan "Ayniyet" kuralı ve "Temel Başvuruya Bağımlılık" ilkesi, sürecin en başından itibaren uzman bir marka vekili ile ilerlemeyi zorunlu kılar. Türkiye'de hatalı kurgulanmış bir mal/hizmet sınıflandırması veya öncesinde detaylı uluslararası benzerlik araştırması yapılmamış bir marka, yurt dışı ofislerde karşınıza ciddi ret kararları (Provisional Refusal) ve binlerce dolarlık zaman/para kaybı olarak çıkacaktır.

2. WIPO Nezdinde Başvuru Süreci: MM2 Formu, Sınıflandırma ve Harçlar

Madrid Sistemi'nin sunduğu eşsiz "tek başvuru ile tüm dünyaya açılma" imkanının temellerini ve Türkiye'deki (Menşe Ofis) ön şartları ilk bölümümüzde inceledik. Türkiye'de (TÜRKPATENT nezdinde) tescilli veya başvuru aşamasında olan "Temel Başvuru"nuzu güvence altına aldıktan sonra, sürecin uluslararası kısmına, yani İsviçre'nin Cenevre kentindeki Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü'ne (WIPO) taşınması işlemidir.

Bu aşama, tamamen teknik formların, katı sınıflandırma kurallarının ve dikkatli yönetilmesi gereken bir döviz (İsviçre Frangı) harç planının devreye girdiği süreçtir. Bu bölümde, WIPO başvuru sürecinin kalbi olan MM2 formunu, mal/hizmet sınıflandırmasındaki stratejik hamleleri ve maliyetlerin nasıl hesaplandığını derinlemesine inceleyeceğiz.

2.1. Madrid Sisteminin : MM2 Formu Nedir?

Madrid Protokolü kapsamında uluslararası bir marka başvurusu yapmak için WIPO’nun belirlediği standart resmi belgeye MM2 Formu adı verilir. Bu form, sürecin anayasası niteliğindedir. Türkiye menşeli başvurularda bu form, TÜRKPATENT'in çevrimiçi sistemi (EPATS) üzerinden İngilizce olarak doldurulur ve kuruma iletilir.

MM2 formunun doldurulması basit bir idari işlem gibi görünse de, yapılacak en ufak bir hata tüm sürecin WIPO tarafından iade edilmesine (Irregularity Notice) sebep olabilir. Formun en kritik bölümleri şunlardır:

• Başvuru Sahibi Bilgileri: Türkiye'deki temel başvuru sahibi ile virgülüne kadar aynı olmalıdır.

• Marka Örneği: Logonun veya kelime markasının yüksek çözünürlüklü ve temel başvuruyla birebir aynı formatı.

• Belirlenen Akit Taraflar (Designated Contracting Parties): Markanın hangi ülkelerde (Örn: ABD, Avrupa Birliği, Japonya, Çin) korunmasının istendiğinin seçildiği bölüm.

• Mal ve Hizmet Listesi: Markanın hangi ticari faaliyetlerde kullanılacağının İngilizce olarak, WIPO standartlarına uygun şekilde listelenmesi.

2.2. Nis Sınıflandırması (Nice Classification) ve "Daraltma" Stratejileri

Uluslararası marka hukukunda mal ve hizmetler, 1’den 34’e kadar mallar, 35’ten 45’e kadar hizmetler olmak üzere toplam 45 sınıfa (Nis Sınıflandırması) ayrılmıştır. Madrid sisteminde başvurunun kaderini belirleyen en hassas nokta bu sınıflandırmadır.

WIPO başvurusundaki mal ve hizmet listesi, Türkiye'deki (TÜRKPATENT) temel başvurunun kapsamını kesinlikle aşamaz.

Ancak burada stratejik bir "Daraltma" (Limitation) yapmak mümkündür ve çoğu zaman zorunludur. Neden mi?

1. Amerika (USPTO) ve Çin (CNIPA) Faktörü: Türkiye'de TÜRKPATENT veya Avrupa'da EUIPO geniş ve genel başlıkları (örneğin "Sınıf 25: Giyim eşyaları") kabul ederken, Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi (USPTO) bu kadar genel ifadeleri reddeder. Amerika sizden spesifik olmanızı ister (örneğin "Sınıf 25: Kısa kollu pamuklu tişörtler"). Eğer MM2 formunda genel bir ifade bırakırsanız, ABD'den kesin olarak "Geçici Ret" (Provisional Refusal) alırsınız.

2. Maliyet Optimizasyonu: Bazı ülkeler talep edilen her sınıf için ayrı ve yüksek harçlar alır. Stratejik olarak, o ülkede sadece fiilen satış yapacağınız ana ürünü seçerek maliyeti yarı yarıya düşürebilirsiniz.

2.3. WIPO Ücretleri

Madrid sistemi, her ülkenin avukatına ayrı ayrı vekalet ücreti ödeme yükünü ortadan kaldırarak devasa bir maliyet avantajı sağlar. Ancak WIPO'nun kendi harç sistemi karmaşık bir yapıya sahiptir ve ödemeler İsviçre Frangı (CHF)cinsinden yapılır.

WIPO’nun ücret mimarisi üç temel kalemden oluşur (WIPO Fee Calculator üzerinden hesaplanır):

1. Temel Ücret (Basic Fee): Sisteme giriş biletinizdir. Markanız siyah-beyaz ise sabit 653 CHF, renkli (logolu) ise 903 CHF olarak WIPO'ya ödenir.

2. Tamamlayıcı Ücretler (Complementary Fees) veya Bireysel Ücretler (Individual Fees):
   Standart Ülkeler: Kendi özel harç tarifesini belirlememiş ülkeler için WIPO her bir ülke başına sabit 100 CHF (Tamamlayıcı Ücret) alır.
   Bireysel Ücret Alan Ülkeler: ABD, AB (EUIPO), Japonya, Birleşik Krallık gibi dev pazarlar "Ben kendi özel harcımı alırım" diyerek sisteme şerh düşmüştür. Örneğin, tek sınıflı bir başvuru için Avrupa Birliği (EUIPO) yaklaşık 853 CHF, Amerika (USPTO) ise sınıf başına yaklaşık 388 CHF "Bireysel Ücret" talep eder.

3. Ek Ücret (Supplementary Fee): Eğer başvurunuzda 3'ten fazla mal/hizmet sınıfı varsa ve seçtiğiniz ülke "Standart Ülke" ise, 3. sınıftan sonraki her bir ek sınıf için ekstra 100 CHF ödenir.

2.4. WIPO'nun Şekli İncelemesi ve "Eksiklik Bildirimi" (Irregularity Notice)

TÜRKPATENT dosyayı Cenevre'ye ilettikten sonra WIPO, markanızı hukuki açıdan (başka bir markaya benziyor mu diye) incelemez. WIPO'nun görevi tamamen şeklidir: Ücretler tam yatmış mı, MM2 formu eksiksiz mi, mal ve hizmetlerin İngilizce çevirisi WIPO standartlarına uygun mu?

Eğer WIPO formda veya sınıflandırmada bir hata tespit ederse, TÜRKPATENT'e ve başvuru sahibine bir "Irregularity Notice" (Eksiklik Bildirimi) gönderir. Bu eksikliklerin genellikle 3 ay gibi kesin ve hak düşürücü süreler içinde düzeltilmesi gerekir. Süresi içinde usulüne uygun düzeltilmeyen başvurular iptal edilir ve yatırılan harçların büyük kısmı yanar.

2.5. Uluslararası Tescil Belgesi (Certificate of Registration): Yanıltıcı Bir Zafer mi?

Şekli şartlar kusursuz yerine getirildiğinde, WIPO markanızı Uluslararası Sicile kaydeder, "WIPO Gazette of International Marks" bülteninde yayımlar ve size şık bir Uluslararası Tescil Belgesi gönderir.

Ancak dikkat! Birçok başvuru sahibi bu belgeyi aldığında sürecin bittiğini ve markasının artık tüm dünyada tescillendiğini sanır. Bu büyük bir yanılgıdır. WIPO'nun verdiği bu belge, markanızın hedef ülkelerde "koruma altına alındığını" değil, sadece başvurunuzun WIPO tarafından onaylanıp hedef ülkelerin incelemesine gönderildiğini kanıtlar.

3. Ulusal ve Bölgesel Ofislerin İnceleme Süreçleri

Madrid Sistemi kapsamında WIPO'ya (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) yaptığınız başvuru şekli incelemeyi geçip "Uluslararası Tescil Belgesi"ni aldığınızda, sürecin bittiğini düşünmek ihracatçıların düştüğü en büyük yanılgılardan biridir. Önceki bölümümüzde de vurguladığımız gibi; WIPO bir tescil mercii değil, bir koordinasyon merkezidir.

Gerçek hukuki sınav, dosyanız Cenevre'den yola çıkıp hedef pazarlarınızın (Belirlenen Akit Taraflar) ulusal veya bölgesel patent ofislerine ulaştığında başlar. Bu aşamada uluslararası hukukun yerini, her ülkenin kendi iç hukuku alır. Peki, dünyanın en büyük pazarlarındaki fikri mülkiyet ofisleri markanızı nasıl bir süzgeçten geçirir?

3.1. "Mülkilik" İlkesinin Geri Dönüşü: Milli Ofislere Sevk

WIPO dosyanızı hedef ülkelere ilettiğinde, her ofis markanızı sanki o ülkenin vatandaşıymışsınız ve doğrudan o ofise başvurmuşsunuz gibi kendi ulusal mevzuatına (Türkiye'deki Sınai Mülkiyet Kanunu'nun muadili olan yasalara) göre esastan inceler.

Bu inceleme temelde iki aşamadan oluşur:

• Mutlak Ret Nedenleri (Absolute Grounds): Markanız o ülkenin dilinde küfür, hakaret veya genel bir cins isim mi ifade ediyor? Ayırt edici bir niteliği var mı?

• Nispi Ret Nedenleri (Relative Grounds): Markanız, o ülkede daha önceden tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış başka bir markaya görsel, işitsel veya kavramsal olarak benziyor mu? (Tüketici nezdinde karıştırılma ihtimali - Likelihood of confusion).

Şimdi, ihracatçılarımızın en çok hedeflediği üç majör pazarın (Amerika, Avrupa Birliği ve İngiltere) kendilerine has zorlu inceleme dinamiklerine yakından bakalım.

3.2. USPTO (Amerika Birleşik Devletleri) İncelemesi: Katı Kurallar Diyarı

Amerika Birleşik Devletleri Patent ve Ticari Marka Ofisi (USPTO), dünyadaki en titiz ve kuralcı fikri mülkiyet ofislerinin başında gelir. ABD hukukunda (Lanham Act) markanın temeli tescile değil, "ticari kullanıma" (Use in Commerce)dayanır. Bu nedenle USPTO incelemesi oldukça zorludur:

• Sınıflandırma Hassasiyeti: Önceki bölümde bahsettiğimiz gibi, USPTO "Sınıf 25: Giysiler" gibi geniş tabirleri asla kabul etmez. "Poliüretan tabanlı spor ayakkabılar" gibi son derece spesifik, adeta nokta atışı tanımlar ister. Eğer WIPO üzerinden gelen mal listeniz fazla genel ise, doğrudan bir ret (Office Action) alırsınız.

• Kullanım İspatı (Declaration of Use): Madrid üzerinden yapılan ABD başvurularında, başlangıçta markayı kullanma niyetinde (Intent to Use) olduğunuz kabul edilir. Ancak tescil edildikten sonra (5. ile 6. yıllar arasında) markayı ABD'de fiilen sattığınızı veya kullandığınızı faturalar ve ürün görselleriyle USPTO'ya ispatlamak zorundasınız. Aksi halde tesciliniz doğrudan iptal edilir.

• Katı Benzerlik İncelemesi: USPTO uzmanları (Examiners) resen (kendiliğinden) veri tabanını tarar ve markanızı ABD'deki tescilli markalarla kıyaslar. En ufak bir fonetik (ses) benzerliğinde bile markanızı reddedebilirler.

3.3. EUIPO (Avrupa Birliği) İncelemesi: "Ya Hep Ya Hiç" Kuralı

Avrupa pazarına açılırken Almanya, Fransa, İtalya gibi ülkelere tek tek başvuru yapmak yerine, WIPO formunda "Avrupa Birliği'ni" (European Union) seçerek dosyayı doğrudan EUIPO'ya (Avrupa Birliği Fikri Mülkiyet Ofisi) yönlendirebilirsiniz. Bu, 27 üye ülkenin tamamında geçerli tek bir tescil sağlar.

Ancak EUIPO'nun kendine has bir "Bütünlük İlkesi" (Unitary Character) vardır. Bu ilke adeta iki ucu keskin bir kılıçtır:

• Ya Hep Ya Hiç: Markanız 26 Avrupa ülkesinde sorunsuz tescil edilebilir durumdayken, örneğin sadece İspanya'daki yerel bir marka sahibi markanıza itiraz eder ve haklı bulunursa, markanız tüm Avrupa Birliği'nde reddedilmiş sayılır. Bölünemez.

• İnceleme Farkı: USPTO'nun aksine, EUIPO uzmanları markanızı diğer markalarla benzerlik yönünden resen reddetmez. Ofis sadece markanın ayırt edici olup olmadığını inceler. Benzerlik itirazını yapma yükümlülüğü tamamen o pazardaki rakiplerinize aittir.

Stratejik Çıkış Yolu: EUIPO'dan tüm birlik için ret alırsanız, Madrid Sistemi size bu başvuruyu sorunun yaşanmadığı diğer Avrupa ülkelerinde (örneğin İspanya hariç Almanya ve Fransa'da) bireysel ulusal başvurulara çevirme hakkı tanır.

3.4. UKIPO (Birleşik Krallık) ve Brexit Sonrası Yeni Dönem

Brexit sonrasında Birleşik Krallık (İngiltere, İskoçya, Galler ve Kuzey İrlanda), EUIPO sisteminden ayrılmıştır. Artık Avrupa Birliği tescilleri İngiltere'de geçerli değildir. Bu nedenle WIPO formunda İngiltere (UK) mutlaka ayrı bir ülke olarak seçilmelidir.

Birleşik Krallık Fikri Mülkiyet Ofisi (UKIPO), inceleme süreçlerinde genellikle daha esnektir. Markanızın bir başka markaya benzediğini tespit etseler bile, doğrudan ret vermek yerine o marka sahibine bir bildirim gönderirler. Eğer karşı taraf belirli bir süre içinde resmi itirazda bulunmazsa, markanız tescil edilir. Ayrıca Birleşik Krallık hukuku, taraflar arasında imzalanacak Muvafakatnamelere (Letter of Consent) veya birlikte var olma anlaşmalarına (Co-existence Agreements) oldukça sıcak bakar.

3.5. WIPO'nun 12 ve 18 Ay Kuralı

Peki bu incelemeler sonsuza kadar mı sürer? Hayır. Madrid Protokolü'nün en güzel yanlarından biri sürelerin kesinliğidir.

Hedef ülke ofisleri, WIPO'dan gelen dosyayı inceleyip markayı reddedeceklerse, bunu WIPO'ya belirli bir süre içinde (Geçici Ret - Provisional Refusal olarak) bildirmek zorundadır. Bu süre kural olarak 12 aydır. Ancak ABD, AB, Çin ve İngiltere gibi birçok ülke ek beyanla bu süreyi 18 aya çıkarmıştır (Hatta itiraz durumlarında 18 ayı da geçebilir).

Eğer belirlediğiniz ülkenin ofisi bu 12 veya 18 aylık yasal süre içinde WIPO'ya herhangi bir olumsuz bildirimde bulunmazsa, hukuken muazzam bir sonuç doğar: Markanız o ülkede sessiz zımni kabul (tacit acceptance) ile koruma altına alınmış sayılır. Peki ya sessizlik bozulur ve o korkulan "Geçici Ret" (Provisional Refusal) bildirimi gelirse ne olacak? Tüm yatırımınız çöpe mi gidecek?

Rehberimizin bir sonraki bölümünde, WIPO üzerinden gelen ve birçok ihracatçıda paniğe neden olan "Provisional Refusal" (Geçici Ret) kararlarının hukuki anatomisini ve bu kararlara karşı geliştirilecek savunma stratejilerini ele alacağız.

4. Geçici Ret (Provisional Refusal) Kararları ve İtiraz Stratejileri (Bölüm 4)

Madrid Sistemi üzerinden yaptığınız uluslararası marka başvurusu WIPO tarafından onaylanıp hedef ülkelere gönderildikten aylar sonra, Cenevre'den (WIPO'dan) gelen resmi bir e-posta veya tebligatla karşılaşabilirsiniz: "Notification of Provisional Refusal" (Geçici Ret Bildirimi).

Birçok ihracatçı ve şirket yöneticisi bu belgeyi gördüğünde büyük bir paniğe kapılır ve yurt dışı pazarındaki tüm yatırımlarının, bayilik anlaşmalarının veya Amazon mağazalarının tehlikeye girdiğini düşünür. Oysa uluslararası fikri mülkiyet hukukunda "Geçici Ret", sürecin sonu değil; çoğu zaman hukuki müzakerenin ve stratejik savunmanın başladığı ilk adımdır.

Bu bölümde, WIPO üzerinden gelen Geçici Ret kararlarının hukuki anatomisini, yerel ofislerin ret gerekçelerini ve markanızı kurtarmak için izlenmesi gereken uluslararası itiraz stratejilerini inceleyeceğiz.

4.1. Geçici Ret (Provisional Refusal) Nedir?

Madrid Protokolü kapsamında "Geçici Ret", hedeflediğiniz ülkenin (örneğin Amerika, Almanya veya Çin) ulusal marka ofisinin, kendi yerel mevzuatına dayanarak markanıza ilk aşamada koruma vermeyi reddetmesidir.

Bu karar "geçici" (provisional) olarak adlandırılır çünkü nihai (kesin) bir hüküm değildir. Size, ret gerekçelerine karşı savunma yapmanız, delil sunmanız veya markanızın kapsamını değiştirmeniz için yasal bir süre tanındığını ifade eder. Karar, hedef ülkenin ofisi tarafından doğrudan size değil, WIPO'ya bildirilir; WIPO da bunu sicile işleyerek başvuru sahibine (veya marka vekiline) iletir.

4.2. Geçici Ret Gerekçeleri Nelerdir? 

Ulusal ofislerin (Örneğin USPTO'nun gönderdiği "Office Action" belgeleri) markanızı reddetmesinin arkasında temelde iki ana hukuki gerekçe yatar:

1. Mutlak Ret Nedenleri (Esasa İlişkin Eksiklikler): Markanızın, o ülkenin dili veya kültürü çerçevesinde tescil edilebilirlik vasfı taşımamasıdır.
   Ayırt Edicilikten Yoksunluk: Markanızın sattığınız ürünü doğrudan tanımlaması (Örneğin, İngiltere'de elma satmak için "APPLE" markasını tescil ettiremezsiniz).
   Sınıflandırma Hataları: Önceki bölümlerde değindiğimiz gibi, mal ve hizmet listenizin (Nis Sınıflandırması) çok geniş veya belirsiz yazılmış olması. Amerika (USPTO) ve Çin (CNIPA) mutlak retleri genellikle bu teknik nedenlerden verir.

2. Nispi Ret Nedenleri (Üçüncü Kişi Hakları): Markanızın, o hedef ülkede daha önceden tescil edilmiş veya başvurusu yapılmış bir başka marka ile "karıştırılma ihtimali" (Likelihood of confusion) taşımasıdır. Ofis uzmanı (Examiner), tüketicilerin sizin markanızı yerel bir rakibinizle karıştırabileceğine kanaat getirirse başvurunuza geçici ret verir.

4.3. İtiraz Süreleri ve Yabancı Vekil Zorunluluğu Kuralı

WIPO'dan Geçici Ret bildirimini aldığınız an, kum saati tersine dönmeye başlar. Her ülkenin itiraz süresi kendi iç hukukuna göre değişiklik gösterir. Örneğin;

• Amerika Birleşik Devletleri (USPTO): Çoğu Office Action (Ofis Aksiyonu) için itiraz süresi genellikle 3 aydır (ek ücretle 6 aya uzatılabilir).

• Avrupa Birliği (EUIPO): Bildirim tarihinden itibaren genellikle 2 aylık bir süre tanınır.

• Çin (CNIPA): İtiraz süresi sadece 15 gün gibi son derece kısa ve katı bir süreye bağlanmıştır.

Kritik Hukuki Süreç: Geçici ret bildirimi WIPO üzerinden gelse de, itiraz (savunma) dilekçesi WIPO'ya değil, doğrudan ret kararını veren ülkenin ulusal ofisine yapılmak zorundadır. Burada devreye uluslararası marka hukukunun en önemli kurallarından biri girer: Yabancı bir ülkenin patent ofisi nezdinde işlem yapabilmek için, (istisnalar hariç) o ülkede baroya veya patent siciline kayıtlı yetkili bir yerel vekil (Attorney at Law / Trademark Attorney) ile çalışmak zorundasınız. Kapsamlı bir strateji yürüten hukuk büroları, yurt dışındaki partner ofisleriyle koordineli çalışarak bu itiraz dosyalarını yerel hukuka (Örn: ABD'deki Lanham Act hükümlerine) uygun şekilde hazırlarlar.

4.4. Geçici Ret Kararlarını Aşmak İçin 4 Stratejik Hamle

Markanız reddedildiğinde pes etmek yerine, profesyonel bir fikri mülkiyet stratejisiyle şu hamleler gerçekleştirilebilir:

1. Limitasyon (Daraltma - Limitation): Çatışma yaratan nokta sadece belirli bir ürün grubundaysa, mal ve hizmet listesinden o spesifik ürünleri çıkararak (daraltma yaparak) markanın geri kalan kısmı için tescilin önü açılabilir.

2. Hukuki Argümantasyon (Karıştırılma İhtimalinin Çürütülmesi): Ret gerekçesi bir başka markaya benzerlik ise; iki markanın hitap ettiği tüketici kitlesinin, satış kanallarının (Trade channels) ve görsel/işitsel yapılarının farklı olduğu detaylı bir hukuki mütalaa ile hedef ofise sunulur.

3. Muvafakatname (Letter of Consent) ve Birlikte Var Olma Anlaşmaları (Co-existence Agreements): Çoğu gelişmiş hukuk sisteminde (İngiltere, AB ve belirli şartlarda ABD), ret gerekçesi olan "önceki marka sahibi" ile masaya oturup anlaşmak mümkündür. Rakip firma, pazar sınırlarının çizildiği bir sözleşme karşılığında markanızın tesciline izin (muvafakat) verebilir.

4. Kullanım İspatı (Acquired Distinctiveness): Markanız başlangıçta ayırt edici bulunmadıysa (örneğin jenerik bir kelimeyse), o ülkede yıllardır satış yaptığınızı, reklam bütçesi harcadığınızı ve tüketicinin o kelimeyi artık "sizin markanız" olarak tanıdığını satış faturaları ve pazar araştırmalarıyla (Secondary Meaning) ispatlayarak ret kararını kaldırtabilirsiniz.

4.5. Süreci Yönetememenin Bedeli

Tanınan yasal süreler içinde Geçici Ret kararlarına usulüne uygun ve profesyonel bir hukuki dille cevap verilmemesi durumunda, "Geçici Ret" kararı "Nihai Ret" (Total Refusal) kararına dönüşür. Bu durumda markanız o ülkede tamamen korumasız kalır, WIPO'ya ödediğiniz binlerce İsviçre Frangı harç yanar ve en kötüsü, o ülkedeki rakipleriniz markanızı kendi adlarına tescil ettirmek için açık bir alan bulmuş olur.

Bu aşamayı hasarsız atlatmak, yalnızca dil bilmekle değil, fikri mülkiyet hukukunun uluslararası dinamiklerini (örneğin USPTO'nun Trademark Manual of Examining Procedure - TMEP kurallarını) okuyabilmekle mümkündür.

5. Sistemin En Büyük Riski: "Merkezi Saldırı" (Central Attack) ve Dönüştürme Davaları 

Madrid Sistemi, tek başvuru ve düşük maliyet avantajlarıyla ihracatçılar için eşsiz bir fırsat sunsa da, sistemin mimarisinde gizlenmiş çok kritik bir kural vardır: Bağımlılık İlkesi (Dependency Principle). Uluslararası tescil sürecini başarıyla tamamlamış, Amerika'da (USPTO), Avrupa'da (EUIPO) ve Japonya'da markanızı tescil ettirmiş olabilirsiniz. Ancak WIPO siciline kaydedilen bu muazzam küresel portföy, ilk 5 yıl boyunca pamuk ipliğiyle Türkiye'deki (TÜRKPATENT nezdindeki) "Temel Başvuru"nuza veya tescilinize bağlıdır.

5.1. 5 Yıllık Bağımlılık İlkesi Nedir?

Madrid Protokolü Madde 6 uyarınca, uluslararası tescilinizin tarihi itibarıyla ilk 5 yıl boyunca, uluslararası markanızın kaderi doğrudan Menşe Ofis'teki (Türkiye'deki) markanızın kaderine kilitlenir.

Eğer bu 5 yıllık süre zarfında Türkiye'deki temel markanızın başına hukuki bir felaket gelirse, yurt dışındaki tescilleriniz de o felaketten aynı oranda etkilenir. Bu 5 yıllık süre, adeta uluslararası markanızın "karantina" veya "deneme" süresidir. 5. yılın dolduğu gün, uluslararası tesciliniz artık Türkiye'deki markadan tamamen bağımsız, kendi ayakları üzerinde duran (independent) bir hakka dönüşür.

5.2. "Merkezi Saldırı" (Central Attack) Stratejisi

Uluslararası ticarette rekabet acımasızdır. Yurt dışındaki bir pazar payınızı (örneğin Avrupa'daki satışlarınızı) engellemek isteyen zeki bir rakip, sizinle 27 Avrupa ülkesinde tek tek hukuk mücadelesine girmez. Bunun yerine, Madrid Sistemi'nin zayıf karnını hedef alır: Doğrudan Türkiye'deki (TÜRKPATENT) ana markanıza saldırır.

Uluslararası markayı tek bir hamleyle, merkezden (Türkiye'den) vurarak tüm dünyada düşürme stratejisine hukukta "Merkezi Saldırı" (Central Attack) denir.

Bir Merkezi Saldırı şu senaryolarla gerçekleşebilir:

• TÜRKPATENT'in Nihai Reddi: Siz WIPO başvurusunu temel "başvuru" üzerinden yaptınız. Ancak aylar sonra TÜRKPATENT Yeniden İnceleme ve Değerlendirme Kurulu (YİDK), Türkiye'deki markanızı bir itiraz üzerine nihai olarak reddetti.

• Hükümsüzlük Davası: Türkiye'de markanız tescil edildi, ancak bir rakibiniz Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nde markanızın hükümsüzlüğü (iptali) için dava açtı ve kazandı.

• Kullanmama Nedeniyle İptal: Türkiye'deki markanızı tescil ettirdiniz ama 5 yıl boyunca Türkiye pazarında hiç kullanmadınız. Rakibiniz bu durumu tespit edip TÜRKPATENT'ten markanızın "kullanmama nedeniyle iptalini" talep etti.

5.3. Domino Etkisi

Yukarıdaki senaryolardan biri gerçekleşir ve Türkiye'deki markanız (temel tesciliniz) iptal edilirse, TÜRKPATENT bu durumu derhal Cenevre'ye (WIPO'ya) bildirmekle yükümlüdür.

WIPO bu bildirimi aldığında hiçbir savunma makamı tanımaz, hiçbir itirazı dinlemez. Doğrudan uluslararası sicilinizdeki markanızı iptal eder ve bu iptali belirlediğiniz tüm hedef ülke ofislerine (USPTO, EUIPO, UKIPO vb.) bildirir.

5.4. Dönüştürme (Transformation)

Merkezi Saldırı sonucunda uluslararası tescilin iptal edilmesi, ilk bakışta küresel marka stratejisinin tamamen çöktüğü izlenimini yaratabilir. Ancak Madrid Protokolü, bu sert sonucun doğuracağı ticari mağduriyeti önlemek amacıyla “Dönüştürme (Transformation)” mekanizmasını öngörerek başvuru sahiplerine ikinci bir şans tanımıştır.

Bu mekanizma sayesinde, uluslararası markanın WIPO nezdinde iptal edilmesinden sonra 3 ay içinde hedef ülkelerin ulusal ofislerine doğrudan başvuru yapılabilir ve ilgili ülkelerdeki koruma talebi ulusal başvuru statüsüne çevrilir. Süre kesin ve hak düşürücü nitelikte olduğundan, iptal kararının alınmasıyla birlikte hızlı hareket edilmesi kritik önem taşır.Dönüştürme yoluyla yapılan ulusal başvurular, yeni bir başvuru gibi değerlendirilmez. Hukuken başvuru tarihi; uluslararası başvurunun yapıldığı ilk tarih (ve varsa rüçhan tarihi) olarak kabul edilir. Böylece:

• Araya giren rakip başvuruların önüne geçilir,

• Marka portföyünün kronolojik önceliği korunur,

• Küresel pazarlardaki yatırım ve dağıtım ağları hukuki zeminini kaybetmez.

Sonuç olarak dönüştürme mekanizması, Madrid Sisteminin “her şey ya da hiçbir şey” şeklindeki katı yapısını yumuşatan kritik bir emniyet supabıdır. Doğru zamanda ve doğru ülkelerde kullanıldığında, merkezi saldırı sonrası marka stratejisinin yeniden inşa edilmesini mümkün kılar ve uluslararası marka portföyünün tamamen kaybedilmesini önler.

5.5. Merkezi Saldırıdan Korunma Stratejileri

Merkezi Saldırı riskini yönetmek, Madrid başvurusunun kaderini belirleyen en kritik aşamalardan biridir. Bu risk, başvurudan sonra alınacak aksiyonlarla değil; henüz uluslararası başvuru planı yapılırken atılan doğru adımlarla minimize edilebilir.

Güçlü Bir Temel Marka Seçimi:
Ayırt edici niteliği zayıf, tanımlayıcı veya sektörde yaygın kullanılan ibareler üzerine kurulu markalar, hem itirazlara hem de hükümsüzlük risklerine daha açıktır. Bu nedenle yalnızca ulusal veri tabanlarıyla sınırlı kalmayan, hedef pazarlardaki tescilleri ve kullanım izlerini de kapsayan kapsamlı bir benzerlik araştırması yapılmalıdır.

Tescili Beklemek:
Uluslararası başvurunun, Türkiye’de yalnızca başvuru aşamasındaki bir markaya dayanması teknik olarak mümkün olsa da; itiraz süresi geçmiş ve kesin tescil statüsü kazanmış bir markaya dayanarak başvuru yapmak, merkezi saldırı ihtimalini ciddi ölçüde düşürür. Özellikle agresif rekabetin olduğu sektörlerde bu yaklaşım, risk yönetimi açısından en güvenli yoldur.

Kullanım Yükümlülüğünü İhmal Etmemek:
Temel markanın Türkiye’de gerçek ve kesintisiz biçimde kullanılması, olası “kullanmama nedeniyle iptal” iddialarına karşı en güçlü savunmayı oluşturur. Faturalar, reklam materyalleri, kataloglar, e-ticaret satış kayıtları ve pazar yeri ekran görüntüleri gibi belgelerin düzenli şekilde arşivlenmesi, olası bir uyuşmazlıkta belirleyici rol oynar.

Bu üç temel strateji birlikte uygulandığında, Madrid Sistemi’nin en kritik kırılgan noktası olan merkezi saldırı riski önemli ölçüde kontrol altına alınabilir ve uluslararası marka portföyü çok daha sağlam bir hukuki zemine oturtulur.

6. Uluslararası Marka Portföy Yönetimi: Yenileme, Devir ve Sonradan Belirleme

Madrid Sistemi kapsamında WIPO (Dünya Fikri Mülkiyet Örgütü) üzerinden alınan uluslararası marka tescili, zorlu ofis incelemelerini ve 5 yıllık "Merkezi Saldırı" (Central Attack) riskini başarıyla atlattığında, artık tamamen bağımsız ve son derece değerli bir küresel ticari varlığa dönüşür.

Ancak marka yönetimi tescil belgesini duvara asmakla bitmez. Şirketiniz büyüdükçe, ihracat pazarlarınız genişledikçe ve ticari stratejileriniz değiştikçe, uluslararası markanızın da bu dinamiklere uyum sağlaması gerekir. Madrid Sistemi'nin işletmelere sunduğu en büyük kolaylık, sadece başvuru aşamasında değil; tescil sonrasındaki portföy yönetimi aşamasında da "tek merkezden kontrol" imkanı sağlamasıdır.

Bu bölümde, tescilli bir uluslararası markanın 10 yıllık ömrü boyunca karşılaşacağı yenileme (Renewal), devir (Assignment) ve yeni ülkelere açılma (Subsequent Designation) işlemlerinin nasıl merkezi olarak yönetildiğini inceleyeceğiz.

6.1. 10 Yıllık Koruma Süresi ve Merkezi Yenileme (Renewal)

Uluslararası marka hukukunda, tıpkı Türkiye'deki Sınai Mülkiyet Kanunu'nda olduğu gibi, bir markanın koruma süresi başvuru tarihinden itibaren 10 yıldır. Bu sürenin sonunda markanın yaşatılabilmesi için tescilin yenilenmesi şarttır.

Eğer geleneksel yöntemle (ülke ülke gezerek) 15 farklı ülkede marka tescili yaptırsaydınız, 10. yılın sonunda 15 farklı ülkenin patent ofisiyle iletişime geçmek, 15 farklı yerel avukata vekalet ücreti ödemek ve 15 farklı para biriminde harç yatırmak zorunda kalırdınız. Sürelerin kaçması ihtimali ise devasa bir risktir.

Madrid Sistemi'nde ise yenileme (Renewal) işlemi son derece pratiktir:

• Tek Form, Tek Harç: WIPO'ya tek bir yenileme talebi sunulur ve İsviçre Frangı (CHF) cinsinden tek bir ödeme yapılır.

• Kısmi Yenileme İmkanı: 10 yılın sonunda bazı pazarlardan (örneğin Japonya'dan) çekilme kararı aldıysanız, yenileme formunda o ülkeyi çıkararak sadece aktif olduğunuz ülkeler için yenileme harcı ödeyebilir ve maliyet tasarrufu sağlayabilirsiniz.

• Cezalı Yenileme (Grace Period): 10 yıllık süreyi kaçırsanız bile, WIPO size 6 aylık bir "ek süre" (Grace Period) tanır. Bu 6 ay içinde %50 ek harç ödeyerek markanızı iptal olmaktan kurtarabilirsiniz.

6.2. Yeni Pazarlara Açılma: "Sonradan Belirleme" (Subsequent Designation) Kuralı

İhracat stratejileri zamanla değişir. 2026 yılında sadece Avrupa Birliği (EUIPO) ve Amerika (USPTO) pazarlarına giren bir şirket, 2030 yılında Çin, Güney Kore ve Birleşik Krallık pazarlarına da açılma kararı alabilir.

Böyle bir durumda, sıfırdan yeni bir WIPO başvurusu yapmanıza, tekrar Menşe Ofis (TÜRKPATENT) harçları ödemenize veya temel başvurunuzu yeniden 5 yıllık bağımlılık riskine sokmanıza gerek yoktur. Madrid Sistemi'nin en inovatif aracı olan Sonradan Belirleme (Subsequent Designation) devreye girer.

Sonradan Belirleme ile:

• Mevcut uluslararası tescil dosyanıza, sisteme üye olan yeni ülkeleri tek bir formla (MM4 Formu) ekleyebilirsiniz.

• Bu yeni ülkelerdeki koruma, ekleme yaptığınız tarihte başlar ancak markanızın temel WIPO numarası ve sicili aynı kalır.

• Marka portföyünüz bölünmez, tüm ülkelerdeki tescilleriniz aynı dosya altında yaşamaya devam eder.

6.3. Sınır Ötesi Ticaret: Uluslararası Markanın Devri (Assignment)

Markalar alınır, satılır ve lisanslanır. Şirketinizi veya sadece belirli bir markanızı yurt dışındaki bir yatırımcıya satmak istediğinizde, Madrid Sistemi bu işlemi (Assignment) tek bir merkezden çözmenizi sağlar. Devir işlemi WIPO nezdinde (MM5 Formu ile) yapılarak tüm hedef ülkelere otomatik olarak bildirilir.

Uluslararası marka hukukunun sağladığı muazzam esneklikler sayesinde devir işlemi üç farklı şekilde yapılabilir:

1. Tam Devir (Total Assignment): Uluslararası markanın tüm dünyadaki haklarının, tüm sınıflar için başka bir şirkete satılmasıdır.

2. Ülke Bazlı Kısmi Devir: Markanızın Amerika (USPTO) ve Çin haklarını elinizde tutup, sadece Avrupa Birliği'ndeki (EUIPO) haklarını Avrupalı bir distribütöre devredebilirsiniz. Bu durumda WIPO markayı böler ve Avrupa hakları için yeni bir uluslararası numara oluşturur.

3. Sınıf Bazlı Kısmi Devir: Markanızı hem "Tekstil" (Sınıf 25) hem de "Kozmetik" (Sınıf 3) için tescil ettirmiş olabilirsiniz. Markanın sadece tekstil alanındaki haklarını satıp, kozmetik alanında üretici olarak kalmaya devam edebilirsiniz.

6.4. Unvan, Adres ve Şirket Türü Değişikliklerinin Sicil Yönetimi

Şirketinizin limited şirketten anonim şirkete dönüşmesi, merkez adresini taşıması veya ticari unvanını değiştirmesi halinde, bu değişikliklerin resmi sicillere işlenmesi hukuki bir zorunluluktur. Değişen unvanı sicile işletmezseniz, gümrüklerde markalı ürünleriniz sahte sanılarak el konulabilir veya ileride açacağınız bir ihlal davasında "husumet" itirazıyla karşılaşabilirsiniz.

Madrid Sistemi sayesinde, WIPO'ya verilecek tek bir form (MM9 Formu) ile şirket unvanı veya adres değişikliği, tescilinizin bulunduğu tüm (örneğin 20 farklı) ülkenin milli ofisine WIPO tarafından aynı anda bildirilir. Bu merkezi kayıt sistemi, yüz binlerce dolarlık avukatlık ve tercüme masrafının önüne geçer.

7.Sonuç

Uluslararası marka tescili, özellikle birden fazla pazarda faaliyet göstermeyi hedefleyen şirketler için yalnızca hukuki bir formalite değil, doğrudan ticari rekabet gücünü belirleyen stratejik bir yatırımdır. Madrid Sistemi; maliyet avantajı, merkezi yönetim kolaylığı ve öngörülebilir süreleri sayesinde geleneksel başvuru yöntemlerine kıyasla açık bir operasyonel üstünlük sağlar. Bununla birlikte sistemin sunduğu bu avantajlardan gerçek anlamda yararlanabilmek, başvuru stratejisinin doğru kurgulanmasına, risklerin önceden analiz edilmesine ve olası itiraz süreçlerinin profesyonelce yönetilmesine bağlıdır.Son tahlilde uluslararası marka koruması, şirketin marka değerini küresel ölçekte güvence altına alırken, ihracat ve büyüme planlarının hukuki zeminini sağlamlaştırır. Bu nedenle Madrid Sistemi kapsamında yapılacak her başvuru, yalnızca bir tescil işlemi olarak değil; şirketin uzun vadeli global konumlanmasını şekillendiren bütüncül bir fikri mülkiyet stratejisinin parçası olarak ele alınmalıdır.

Sıkça Sorulan Sorular (SSS)

1. Madrid Sistemi ile tüm dünyada geçerli tek bir "Global Marka" alabilir miyim? 

Hayır. Fikri mülkiyet hukukunda tüm dünyada geçerli tek bir evrensel marka tescili yoktur. Madrid Sistemi, tek bir başvuru formu ve tek bir dil kullanarak, sizin seçeceğiniz (ve harcını ödeyeceğiniz) 130'dan fazla üye ülkede eş zamanlı başvuru yapmanızı sağlayan merkezi bir kolaylaştırma sistemidir. Markanızın tescil edilip edilmeyeceğine nihai olarak her ülkenin kendi patent ofisi karar verir. 

2. Türkiye'de (TÜRKPATENT nezdinde) hiç markam yok. Sadece yurt dışına satış yapacağım için doğrudan WIPO'ya başvuru yapabilir miyim? 

Hayır yapamazsınız. Madrid Protokolü'nün en katı kuralı "Temel Başvuru" zorunluluğudur. Uluslararası sisteme girebilmek için markanızın menşe ofisinizde (Türkiye'de) en azından tescil başvurusunun yapılmış olması şarttır. Türkiye'deki marka başvurusu ile uluslararası başvuruyu aynı gün eş zamanlı olarak başlatabiliriz. 

3. Madrid başvurusu yaptığım 5 hedef ülkeden biri markamı reddederse, diğer 4 ülkedeki tescillerim de iptal olur mu? 

Hayır, iptal olmaz. Hedef ülkelerin patent ofisleri (örneğin ABD, Almanya, Japonya) birbirlerinden tamamen bağımsızdır. Amerika Birleşik Devletleri (USPTO) markanıza ret kararı verse bile, bu durum Almanya veya Japonya'daki tescil sürecinizi olumsuz etkilemez. Her pazar kendi içinde değerlendirilir.

4. WIPO üzerinden yapılan uluslararası tescil süreci ne kadar sürer?  

Başvurunun TÜRKPATENT üzerinden WIPO'ya iletilmesi ve şekli incelemesi genellikle birkaç ay içinde tamamlanır. Ancak dosyanız hedef ülkelere gittiğinde o ülkelerin 12 ile 18 ay arasında inceleme (veya ret bildirme) süresi vardır. Hedef ülke ofislerinden bu süre zarfında herhangi bir "Geçici Ret" (Provisional Refusal) gelmezse, markanız o ülkede otomatik olarak tescillenmiş sayılır. 

5. Yurt dışından "Geçici Ret" (Provisional Refusal) kararı gelirse markamı tamamen kaybeder miyim? 

Geçici ret, sürecin sonu değil; hedef ülkenin kendi yerel mevzuatına göre sizden savunma veya değişiklik talep etmesidir. Karıştırılma ihtimalini çürüten hukuki argümanlar, mal listesinde yapılacak stratejik daraltmalar (limitasyon) veya rakip firmalardan alınacak muvafakatnameler (Letter of Consent) ile bu ofis aksiyonları profesyonelce aşılarak marka tescil edilebilir. 

6. İlk 5 yıldaki "Merkezi Saldırı" (Central Attack) riski nedir? Uluslararası tesciliniz, başvuru tarihinden itibaren ilk 5 yıl boyunca Türkiye'deki temel markanıza göbekten bağlıdır. Eğer bu 5 yıl içinde Türkiye'deki markanız Yargıtay veya TÜRKPATENT kararıyla iptal edilirse, yurt dışındaki tescilleriniz de otomatik olarak düşer. Ancak bu kriz anında, 3 ay içinde "Dönüştürme" (Transformation) hakkımızı kullanarak yurt dışındaki haklarınızı ulusal başvurulara çevirerek yatırımınızı kurtarabiliyoruz. 

7. Uluslararası marka tescilinin maliyeti ne kadardır? 

Maliyetler sabit değildir; seçeceğiniz hedef ülke sayısına, o ülkelerin özel harç (Individual Fee) talep edip etmemesine (Örn: ABD ve Avrupa Birliği özel harç alır) ve markanızın kaç farklı sınıfta (Nis Sınıflandırması) koruma talep ettiğine göre WIPO üzerinden İsviçre Frangı (CHF) olarak hesaplanır. Ülke ülke gezerek yabancı avukatlara vekalet vermekten çok daha ekonomiktir. Size özel net bir maliyet tablosu çıkarmamız için bizimle iletişime geçebilirsiniz.