İlamlı İcra Takibi Nedir? Mahkeme Kararlarının İnfazı
İlamlı icra, bir mahkeme kararına (ilam) veya kanun koyucunun ilam mahiyetinde saydığı belgelere dayanılarak başlatılan icra takibi yoludur. İlamsız icradan en temel farkı, borçlunun sadece "borcum yoktur" diyerek takibi durduramaması ve alacağın varlığının halihazırda bir yargı kararıyla ispatlanmış olmasıdır.
İcra ve İflas Kanunu (İİK) m. 24-41 hükümleri uyarınca düzenlenen bu süreç, hukuki güvenliğin en somut tezahürüdür.
1. İlamlı İcra Takibine Konu Olan Belgeler
Sadece mahkeme kararları değil, yasalarca bu güce sahip kılınan diğer belgeler de ilamlı takibe konu olabilir:
Mahkeme İlamları: Hukuk, ceza (şahsi haklara ilişkin kısım) veya idare mahkemesi kararları.
İlam Mahiyetindeki Belgeler: Mahkeme huzurunda yapılan sulhlar, kabuller, noter senetleri (kayıtsız şartsız para borcu ikrarı içerenler) ve baro uzlaşma tutanakları.
Hakem Kararları: Tahkim yargılaması sonucunda verilen kararlar.
2. İlamlı İcra Süreci ve İcra Emri (Örnek No: 4-5)
İlamlı takipte borçluya "Ödeme Emri" değil, "İcra Emri" gönderilir. Bu emir, borçluya bir ricada bulunmaz; mahkeme kararının gereğinin yerine getirilmesini emreder.
Süre: Borçluya icra emrinin tebliğinden itibaren borcu ifa etmesi için 7 gün süre verilir.
Yetki: İlamlı icrada yetki kuralı yoktur. Alacaklı, Türkiye’deki herhangi bir icra dairesinde takibi başlatabilir.
Kesinleşme Şartı: Kural olarak ilamlı takip için kararın kesinleşmesi (istinaf/temyiz süreçlerinin bitmesi) gerekmez. Ancak taşınmaz mallara, aile ve şahsın hukukuna ilişkin kararlar kesinleşmeden icra edilemez.
3. İcra Emrine Karşı "İcranın Geri Bırakılması"
Borçlu, ilamlı icra takibine karşı "borcum yoktur" diyerek itiraz edemez. Ancak borcun mahkeme kararından sonra ödendiğini, zamanaşımına uğradığını veya ertelendiğini iddia ediyorsa İcranın Geri Bırakılmasını (Tehir-i İcra) talep edebilir.
Tehir-i İcra Kararı: Borçlu, kararı üst mahkemeye (İstinaf/Yargıtay) taşıyıp dosyaya teminat yatırarak, yüksek mahkemeden karar çıkana kadar icra işlemlerinin durdurulmasını isteyebilir.
4. İlamlı İcrada Zamanaşımı
İlamsız icradaki kısa zamanaşımı sürelerinin aksine, ilama dayanan alacaklarda zamanaşımı süresi kararın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıldır. Bu süre içinde takibe konulmayan ilamlar zamanaşımına uğrar.
Sıkça Sorulan Sorular (SSS)
Mahkeme kararını icraya koymak için karşı tarafın itiraz süresinin bitmesi beklenmeli mi?
Hayır, özel istisnalar (gayrimenkul, aile hukuku vb.) dışında mahkeme kararı verilir verilmez icraya konulabilir. Ancak karşı taraf tehir-i icra kararı alırsa süreç durur.
İlamlı icrada borçlu itiraz ederse takip durur mu?
Hayır. Borçlunun basit bir itirazı takibi durdurmaya yetmez. Takibin durması için ya borcun ödendiğine dair resmi bir belge sunulmalı ya da üst mahkemeden icranın geri bırakılması kararı getirilmelidir.
Avukatlık vekalet ücreti ilamlı icraya konu olur mu?
Evet, mahkeme ilamında yer alan "Yargılama Giderleri" ve "Vekalet Ücreti" kalemleri ilamlı icra yoluyla tahsil edilir.
Av. Muhammed Ali Yiğit - Yiğit Legal