Türkiye’de 90 günden uzun süre ikamet etmek isteyen yabancıların edinmesi gereken oturma izni, vizeye kıyasla daha geniş haklar ve avantajlar sunmaktadır. Ancak bu izne hak kazanmak, belirli koşulların sağlanmasına bağlıdır. Bu koşullardan ilki, başvuru sahibinin Türkiye'de herhangi bir suç işlememiş olmasıdır. Bir diğer önemli şart ise, kişinin Türkiye’deki ikameti süresince geçimini sağlayabileceğini resmi belgelerle kanıtlamasıdır.

 

Türkiye’de Oturma İzni Şartları ve Başvuru Süreci

Türkiye'de uzun süreli kalmak isteyen yabancıların, yasal yollarla ülkeye giriş yapmaları ve oturma izni almaları gerekmektedir. Sınır kapılarından giriş yapılması ve geçerli bir pasaport ibraz edilmesi, oturma iznine başvurabilmek için ilk koşuldur. Giriş şartlarına ek olarak vize zorunluluğu da söz konusu olabilir.

 

Oturma İzni Başvurusu Nasıl Yapılır?

Yabancılar oturma izni başvurularını hem Türkiye dışından (konsolosluk aracılığıyla) hem de Türkiye içinden (e-ikamet sistemi üzerinden) gerçekleştirebilir. Başvurular Göç İdaresi tarafından değerlendirilir. Türkiye’ye oturma veya çalışma izniyle gelenlerin, en geç 20 iş günü içinde adres kayıt sistemine kayıt yaptırmaları zorunludur.

 

Türkiye’de Oturma İzni Türleri

Yabancıların Türkiye’deki kalış amaçlarına göre altı farklı oturma izni türü belirlenmiştir:

1. Kısa Dönem İkamet İzni: Turizm, taşınmaz edinimi, ticari faaliyet, eğitim veya tedavi gibi çeşitli nedenlerle verilir. Genellikle en fazla 2 yıllık süreyle düzenlenir.

2. Aile İkamet İzni: Türk vatandaşı ya da Türkiye’de yasal ikamet izni olan kişilerin eşleri ve çocukları için verilir. En fazla 3 yıl süreli olur.

3. Öğrenci İkamet İzni: Türkiye’de eğitim gören yabancılar için, öğrenim süresi boyunca geçerli olacak şekilde düzenlenir.

4. Uzun Dönem İkamet İzni: Türkiye’de en az 8 yıl kesintisiz ikamet eden yabancılara süresiz olarak verilebilir.

5. İnsani İkamet İzni: Sınır dışı edilemeyen ya da özel durumları olan yabancılar için idare tarafından resen düzenlenir.

6. İnsan Ticareti Mağduru İkamet İzni: Mağdur olduğu değerlendirilen kişilere destek sürecinde geçici olarak tanınır.

    

Türk Vatandaşı ile Evli Yabancıların Durumu

Türk vatandaşı ile evli yabancılar, aile ikamet iznine başvurarak Türkiye’de yasal olarak ikamet edebilir. Bu izinden eşlerin çocukları da yararlanabilir.

 

Özel Statü Sahipleri

Bazı yabancılar için özel anlaşmalarla kolaylaştırılmış oturma rejimleri mevcuttur. Örneğin, KKTC vatandaşları Türkiye’de ikamet izni almaksızın kalabilir; talep etmeleri hâlinde 5 yıla kadar ikamet izni verilebilir.

 

Yukarıda özetlenen sistem, her başvuru türü için farklı belgeler ve koşullar öngörmektedir. Yabancıların Türkiye’deki ikamet amacına uygun doğru izin türüne başvurmaları ve gerekli belgeleri eksiksiz sunmaları önemlidir.

 

Türkiye’de İkamet İzni Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

 

Türkiye’de yasal olarak ikamet etmek isteyen yabancı uyruklu bireylerin, ikamet izni başvuru sürecinde kalış amaçlarına göre belirlenen evrakları temin etmeleri gerekmektedir. Başvurular Göç İdaresi Başkanlığı tarafından değerlendirilmekte olup, her başvuru türü için özel belge koşulları mevcuttur.

 

1. Turistik Amaçlı İkamet İzni Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

 

Turistik sebeplerle kısa süreli oturma izni talep eden yabancıların sunması gereken belgeler şunlardır:

 

• Pasaportun noter tasdikli ve Türkçe tercümeli sureti

• Doğum belgesi

• Noterden onaylı kira sözleşmesi

• Son altı ay içinde çekilmiş biyometrik fotoğraf (35×45 mm)

• Türkiye'de geçerliliği bulunan özel sağlık sigortası

• E-ikamet sistemi üzerinden eksiksiz doldurulmuş başvuru formu

• Evlilik halinde, evlilik cüzdanı veya belgesi

• Adres kayıt sistemine ikamet adresinin bildirilmesi

   

2. Yatırım Yoluyla İkamet İzni Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

 

Cumhurbaşkanlığı tarafından belirlenen kapsamda yatırım yapan yabancılar, aşağıdaki belgelerle başvuru yapabilir:

 

• Pasaportun noter tasdikli ve Türkçe tercümeli sureti

• Doğum belgesi

• Adres kayıt sistemine ikamet adresinin kaydedilmesi

• Yatırım türüne göre ilgili kurumlardan alınacak uygunluk belgelerinden biri:

  • Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü’nden yatırım tespit yazısı

  • Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu’ndan yatırım teyit belgesi

  • Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı’ndan sabit sermaye yatırımına ilişkin uygunluk yazısı

     

Başvuru sahibinin bu belgelerle birlikte herhangi bir sakıncalı durumunun bulunmaması halinde ikamet izni düzenlenir. Bu izin türüne sahip olan kişiler, gerekli diğer şartları da taşıdıkları takdirde Türk vatandaşlığı başvurusunda bulunabilir.

 

3. Taşınmaz Mal Sahipleri İçin İkamet İzni Başvurusu İçin Gerekli Belgeler

 

Türkiye’de konut sahibi olan yabancıların ikamet izni başvurusunda sunmaları gereken belgeler şunlardır:

 

• Pasaportun noter tasdikli ve Türkçe tercümeli sureti

• Doğum belgesi

• Noterden onaylı kira sözleşmesi

• Biyometrik fotoğraf (35×45 mm, son 6 ay içinde çekilmiş)

• Özel sağlık sigortası

• E-ikamet sisteminden alınarak doldurulan başvuru formu

• Adres kayıt sistemine kayıt

• Taşınmaza ait tapu fotokopisi

• Büyükşehir belediyesinden alınmış numarataj belgesi

• Son üç ay içinde hazırlanmış gayrimenkul değerleme raporu

 

Bu bilgiler, Göç İdaresi Başkanlığı'nın güncel düzenlemeleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Başvuru yapılmadan önce ilgili belgelerin güncelliği ve doğruluğu mutlaka kontrol edilmelidir.